Over het project

Goud voor Hout: van brainstorm tot krant en van Houthavenlezingen tot boek voor de hele buurt

De Houthavens zijn de oudste westelijke IJ/Noordzeekanaal havens in Amsterdam. De Houthavens en de aanliggende buurten – Zeehelden en Spaarndammerbuurt – veranderen de komende 10 jaar ingrijpend. De oude woonbuurten worden gerenoveerd en bij de Spaarndammerbuurt komt een geheel nieuwe wijk in het IJ: de Spaarndammerhout, of Houthaven. Tussen al deze verbetering en vernieuwing ligt – als een schone slaapster op leeftijd – een vierde buurt; de Oude Houthaven, omzoomd door nieuwe architectuur, maar vooral door oude silo’s, pakhuizen en veel geschiedenis. En centraal daarbinnen ligt Het Veem. Het Veem, in de jaren 70 van de vorige eeuw ternauwernood van de sloophamer gered, is inmiddels zowel rijksmonument als een gemeentelijk monument. Het doel van de vereniging Werkgebouw het Veem is het in stand houden van de monumentale gebouwen tegen een zo laag mogelijke huurprijs (nu 40 euro per m2 per jaar) voor een mix van huurders en het ontwikkelen van activiteiten voor de huurders, wijk- en stadsbewoners en anderen. Die activiteiten moeten een bijdrage leveren aan de sociale samenhang, het sociaal culturele klimaat en de economische perspectieven van huurders/leden en wijk/stadsbewoners. Vanuit deze achtergrond keken de Vemers op enig moment naar hun eigen blauwe voortuin de Oude Houthaven. Het was de start van het project Goud voor Hout: nadenken over wat de Oude Houthaven voor de omliggende buurten kan betekenen.

In dit project gingen bewoners en werkers van het gebied rond de Oude Houthaven aan de slag om de geschiedenis en de mogelijkheden van het gebied eens goed in kaart te brengen met behulp van onderzoek, oude kaarten, kunstenaars, scenario’s, lezingen, discussies en zelfs rondvaarten. Er kwamen nieuwe kaarten en er werden verschillende brainstormsessies gehouden. Uiteindelijk verschenen alle resultaten van het project Goud voor Hout in een prachtige krant. Deze werd in een oplage van 18.000 huis aan huis verspreid, betaald uit het eigen budget van het Buurtbewoners Platform Zeeheldenbuurt.

Maar daarmee was Goud voor Hout nog niet afgelopen. De nieuwbouw ontwikkelingen in de ‘andere Houthaven’ gaan met enige crisisvertraging door en daarbij kan – veel meer dan nu het geval is – ook gekeken worden naar de transformatie van de Oude Houthaven. De blauwe voortuin van de Silodam, de Vemen, maar ook van het nieuwbouw project Houthaven. En daarbij geldt onverminderd het credo van Goud voor Hout: wie zijn verleden niet kent, zal ook zijn toekomst niet kennen. Goud voor Hout vervolgde daarom na ‘de krant’ met een lezingenreeks in de kelder van Café Westerdok, gelegen op de hoek van de Oude Houthaven en het Barentszplein. In februari 2013 was de eerste Echte Oude Houthavenlezing een feit. Iedere tweede dinsdag van de maand, scharen gemiddeld vijftig toehoorders rond het biljart van de kroeg om de mening, visie of het verhaal van buurtspecialisten, vakidioten en hobbyisten aan te horen. Dit levert ten minste iedere maand een aantal sterke verhalen op. Soms krijgen we ook een aanbeveling.

Om ruchtbaarheid aan de avonden te geven, is er een Facebook-pagina in het leven geroepen. Inmiddels is de lezingenreeks een enorm succes te zijn geworden. Het is leuk, mensen komen elkaar tegen en we leren steeds weer meer over de buurt, de pakhuizen en silo’s en over de haven. Naast de Facebook-pagina hebben we ook nieuw leven geblazen in de website Goudvoorhout.nl.

De lezingen in 2013:
12-feb Paul van Soomeren Werkgebouw het Veem/DSP-groep en eerste trekker van het project Goud voor Hout
12-mrt Martin Melchers Ecoloog
09-apr Cees de Baare Havendienst
14-mei Jerzy Gawronski en Hester Aardse Bureau Monumenten & Archeologie
11-jun Vladan Illic Medisch Kwartier Oude Houthaven
09-jul Sjoerd Soeters Architecten en planners
13-aug Conny Braam Het coke pakhuis en het kanaal
10-sep Ton Heijdra Barren en Sparren – buurt
08-okt Martin Broek 40 jaar verzet adhv De Staatskrant
12-nov Co Stor Projectleider Houthavens
10-dec Harmen Roeland Journalist op zoek naar parels in de buurt

In 2014:

08-apr Ellen van Lente HVO-Querido De Roggeveen
09-sep Mieke Krijger Het Jordaanmuseum
14-okt Rene Ros De Stelling van Amsterdam
11-nov Peter van de Wiel Waternet en Annelinde Gerritsen Schepencarrousel
09-dec Jan Donkers  Amsterdam Noord

In 2015:

10-mrt Waternet, De Brugwachter vertelt
14-apr Het Amsterdam Museum vertelt
12-mei Over het Pontsteiger gebouw
09-jun Het Scheepvaartmuseum vertelt

Het enthousiasme uit de buurt en stad was, is en blijft enorm. We kunnen dan ook  met gemak nog een jaar vol inspirerende verhalen volplannen en dat doen we dus ook: we gaan lekker door.

We maken nu tussentijds wel de balans op van het afgelopen jaar. Alle lezingen zijn in audio opgenomen en momenteel werken we de teksten uit tot bruikbare ‘portretten van buurt en haven’ die gebruikt kunnen worden op de website van Goud voor Hout en uiteindelijk in een boekje over het gebied.

Het boek heeft als werktitel ‘Rond de Oude Houthaven’ en is deels een verslag van de lezingenreeks, waarbij de aanbevelingen van de sprekers meegenomen worden, en deels een historisch boek over het gebied. Natuurlijk ontbreekt ook een afgemeten wandeling door de buurt niet en er is aandacht voor belangrijke plekken en gebouwen in de buurt. Inmiddels is de eerste financiële steun om een dergelijk boek tot stand te brengen al gegeven. ABC-West zorgt er voor dat een vormgever aan de slag kan om tot een fraai, leesbaar geheel te komen en het buurtbudget dekt de lopende lezingen cyclus en het beheer van de site..

Er is veel kennis over de buurt verzameld en het zou prachtig zijn als we die – na de krant nu in boekvorm – tastbaar kunnen maken. Om de begroting rond te krijgen, vragen we partijen die bij de ontwikkeling van de Houthavens betrokken zijn om te helpen bij het tot stand brengen van dit boek.

Het is uiteindelijk de bedoeling het boekje Rond de Oude Houthaven gratis te verspreiden in de Zeeheldenbuurt en op de Silodam. Eventueel kan het boekje in een later stadium dienst doen als welkomstgeschenk voor de bewoners die in de nabije toekomst in de nieuwbouw aan de Houthavens komen wonen.

Op de verlanglijst dit jaar:

-Hoe knap ik mijn woonschip op? (Buurtbewoner Fred vertelt)
-Hoe staat het met het Pontsteigergebouw (architect Arons en Gelauff)
-Verhalen over de Caledonia
-Beelden in de buurt (Kunstenaars vertellen over hun werk in de buurt)

Contact? Mail!
Robert Lagendijk (organisator Oude Houthavenlezingen)
Paul van Soomeren (Werkgebouw het Veem)

Meer over de nieuwbouw in de Houthavens

Meer over Het Veem

Wilt u nog een exemplaar van de krant ontvangen? Mail dan naar:
receptie@DSP-groep.nl (o.v.v. ‘krant goud voor hout’ en uw adresgegevens)

 

Deelnemende partijen in het project: Het bestuur van de vereniging Werkgebouw het Veem: Paul van Soomeren, leden van de vereniging het Veem (kunstenaars, bedrijven en ambachtlieden; zie www.veem.nl), Stadsdeel West, Bureau Monumenten en Archeologie (BMA): Esther Agricola en Hester Aardse, Woningbouwcorporatie Eigen Haard (Bart Bozelie en Gert Dijkstra), Projectbureau Spaarndammerhout (Co Stor), Haven Amsterdam (Remco Barkhuis), DS landschapsarchitecten (Maike van Stiphout), DSP-groep (Annelies van der Horst). Het project wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het Stimuleringsfonds Architectuur (Belvedere) en een bijdrage van Eigen Haard. Naast directe deelnemers is er ook nog een tweede ring van betrokkenen: alle kunstenaars, bedrijven en bewoners die direct op de Oude Houthaven uitkijken. We hebben in het kader van Goud voor Hout een inventarisatie gemaakt van alle ‘creatieve industrie’ rond de Oude Houthaven en dat is nogal wat. Bekijk het eens: Paneel creatieve bedrijvigheid (2)
De woningcorporaties met bezit in de buurt zijn ook geïnventariseerd: woningbouw